Hợp đồng vĩnh cửu là gì? Perpetual futures khác futures có kỳ hạn thế nào

Hợp đồng vĩnh cửu (perpetual futures, gọi tắt là perpetual hay perp) là hợp đồng phái sinh mô phỏng giá một tài sản như BTC hoặc ETH, không có ngày đáo hạn, giữ được bao lâu tùy ý, và được neo về giá giao ngay bằng khoản funding mà bên Long và bên Short trả cho nhau. Bạn không sở hữu coin, chỉ ăn lãi lỗ theo giá; bạn mở vị thế bằng một phần giá trị gọi là ký quỹ, nên dùng được đòn bẩy và có thể bị thanh lý.

Bài này đi theo thứ tự: futures là gì và hợp đồng vĩnh cửu khác futures có kỳ hạn ở đâu, vì sao không có ngày đáo hạn mà giá vẫn bám giao ngay, một lệnh BTC mẫu từ lúc vào tới lúc ra, đòn bẩy đổi gì và không đổi gì, chi phí giữ lệnh, các rủi ro riêng, rồi danh sách kiểm trước lệnh đầu tiên. Kết luận ngắn: rủi ro của một lệnh hợp đồng vĩnh cửu nằm ở khoảng cắt lỗ và khối lượng, không nằm ở con số đòn bẩy.

Thuộc tính	Giá trị
Loại	Hợp đồng phái sinh, không sở hữu tài sản gốc
Ngày đáo hạn	Không có, giữ bao lâu tùy ý
Cơ chế bám giá giao ngay	Funding rate, thường thanh toán mỗi 8 giờ
Ký quỹ phổ biến	USDT (USDT-M) hoặc chính coin (Coin-M, hợp đồng ngược)
Rủi ro riêng	Thanh lý, funding cộng dồn, tự động giảm đòn bẩy (ADL)

Futures là gì và hợp đồng vĩnh cửu khác futures có kỳ hạn ở đâu?

Futures (hợp đồng tương lai) là thỏa thuận mua hoặc bán một tài sản ở mức giá chốt hôm nay cho một ngày đáo hạn định trước; hợp đồng vĩnh cửu là một dạng futures bỏ đi ngày đáo hạn đó. Futures có kỳ hạn tự hội tụ về giá giao ngay khi tới hạn, còn người muốn giữ vị thế lâu phải đóng hợp đồng cũ và mở hợp đồng kỳ sau (gọi là roll). Theo Wikipedia, mục Perpetual futures (tra 25/10/2026), hợp đồng vĩnh cửu không có ngày giao nhận định trước nên giữ được vô thời hạn, và tránh được rủi ro chênh lệch (basis) phát sinh khi roll liên tục.

Tiêu chí	Spot (giao ngay)	Futures có kỳ hạn	Hợp đồng vĩnh cửu
Sở hữu coin	Có	Không	Không
Ngày đáo hạn	Không áp dụng	Có, theo tuần, tháng hoặc quý	Không
Đòn bẩy	Không (trừ margin spot)	Có	Có
Cơ chế bám giá giao ngay	Chính là giá giao ngay	Hội tụ khi đáo hạn	Funding định kỳ
Có thể bị thanh lý	Không	Có	Có

Cũng theo Wikipedia, nhà kinh tế Robert Shiller đề xuất hợp đồng vĩnh cửu năm 1992; dạng hợp đồng vĩnh cửu ngược cho crypto do Alexey Bragin tạo năm 2011, và được dùng rộng rãi từ năm 2016.

Vì sao hợp đồng vĩnh cửu không có ngày đáo hạn mà giá vẫn bám giao ngay?

Hợp đồng vĩnh cửu bám giá giao ngay nhờ funding rate: khi giá hợp đồng cao hơn giá giao ngay, bên Long trả bên Short; khi thấp hơn, bên Short trả bên Long, thường mỗi 8 giờ. Khoản trả này làm việc giữ phía đông người tốn tiền hơn, nên kéo giá hợp đồng về gần giá tài sản. Wikipedia mô tả funding là khoản trả định kỳ để khuyến khích giá hợp đồng tiến về giá tài sản.

Bỏ ngày đáo hạn thì phải có thứ khác ép giá hội tụ, và funding là thứ thay vai trò đó. Cách tính funding, funding âm, funding năm hóa và cách đọc cùng open interest có ở bài funding rate là gì; bảng funding trực tiếp của BTC, ETH, SOL, BNB và XRP nằm trên dashboard dữ liệu thị trường và ngay trên trang này.

Ví dụ một lệnh hợp đồng vĩnh cửu BTC từ lúc vào tới lúc ra

Một lệnh hợp đồng vĩnh cửu có năm con số cần biết trước khi bấm: khối lượng, ký quỹ, giá cắt lỗ, giá thanh lý và chi phí giữ lệnh. Ví dụ dùng chung với các bài khác trên site: vốn 1.000 USDT, rủi ro 1% (10 USDT), Long BTC hợp đồng vĩnh cửu USDT-M ở 80.000 USDT, cắt lỗ 79.200 USDT, chốt lời 81.600 USDT (R:R 1:2), đòn bẩy 10x, phí 0,05% mỗi chiều, ký quỹ duy trì 0,5%.

Hạng mục	Giá trị
Khối lượng theo rủi ro 1%	909,50 USDT (0,01136875 BTC)
Ký quỹ ban đầu ở 10x	90,95 USDT
Giá thanh lý ước tính	72.400 USDT (cách giá vào 9,5%)
Chạm cắt lỗ 79.200	Lỗ ròng 10,00 USDT sau 0,90 USDT phí, ROE −11,00%
Chạm chốt lời 81.600	Lãi ròng 17,27 USDT sau 0,92 USDT phí, ROE +18,99%
Funding nếu giữ 3 ngày ở 0,01%/8 giờ	Khoảng 0,82 USDT

Khối lượng 909,50 USDT đến từ công thức (Vốn × % rủi ro) ÷ (khoảng cắt lỗ % + phí vào % + phí ra %), giải thích chi tiết ở bài stop loss là gì. ROE là lãi lỗ ròng chia cho ký quỹ, nên −11,00% ROE nghe đáng sợ nhưng chỉ là 1% tài khoản. Cách đọc PnL và ROE cho đúng nằm ở bài PnL là gì. Lệnh Short tính đối xứng: Short ở 80.000 USDT với 10x có giá thanh lý ước tính 87.600 USDT, xem thêm ở bài lệnh Long Short là gì.

Cách vào và thoát lệnh bằng lệnh limit, market hay lệnh stop, cùng các tùy chọn reduce-only và post-only, có trong bài các loại lệnh futures.

Đòn bẩy trên hợp đồng vĩnh cửu đổi gì và không đổi gì?

Đòn bẩy trên hợp đồng vĩnh cửu chỉ đổi số ký quỹ phải bỏ ra, con số ROE và khoảng cách tới giá thanh lý; nó không đổi số USDT bạn mất khi chạm cắt lỗ, nếu khối lượng đã tính theo cắt lỗ. Bảng dưới giữ nguyên lệnh 909,50 USDT ở trên, chỉ đổi đòn bẩy:

Đòn bẩy	Ký quỹ	Lỗ khi chạm cắt lỗ	ROE khi cắt lỗ	Giá thanh lý ước tính	Cách giá vào
2x	454,75 USDT	10,00 USDT	−2,20%	40.400	49,5%
5x	181,90 USDT	10,00 USDT	−5,50%	64.400	19,5%
10x	90,95 USDT	10,00 USDT	−11,00%	72.400	9,5%
20x	45,48 USDT	10,00 USDT	−21,99%	76.400	4,5%
50x	18,19 USDT	10,00 USDT	−54,97%	78.800	1,5%

Cột “Lỗ khi chạm cắt lỗ” không đổi ở mọi dòng: đó là ý chính của bảng. ROE thì tăng theo đòn bẩy: khi chạm chốt lời, ROE là +3,80% ở 2x nhưng +94,95% ở 50x, dù số tiền thật vẫn là 17,27 USDT lãi. Điều đòn bẩy thật sự làm xấu đi là giá thanh lý: ở 50x, thanh lý chỉ nằm dưới cắt lỗ 400 USDT; ở 100x, giá thanh lý 79.600 USDT nằm trên cắt lỗ, nên lệnh bị thanh lý trước khi kịp cắt lỗ. Phần này đi sâu hơn ở bài đòn bẩy trong crypto và giá thanh lý là gì.

Chi phí giữ một lệnh hợp đồng vĩnh cửu gồm những gì?

Chi phí giữ một lệnh hợp đồng vĩnh cửu gồm phí giao dịch trả một lần mỗi chiều và funding trả (hoặc nhận) mỗi kỳ, và cả hai đều tính trên giá trị vị thế, không tính trên ký quỹ. Vì vậy đòn bẩy cao không làm phí rẻ đi: vị thế 909,50 USDT trả cùng một mức phí dù ký quỹ là 18,19 hay 454,75 USDT. Bảng dưới quy chi phí funding ra phần trăm của ngân sách rủi ro 10 USDT, giả định phải trả funding mọi kỳ:

Thời gian giữ	Funding 0,01%/8 giờ	% ngân sách rủi ro 10 USDT	Funding 0,05%/8 giờ	% ngân sách rủi ro
1 ngày	0,27 USDT	2,73%	1,36 USDT	13,64%
7 ngày	1,91 USDT	19,10%	9,55 USDT	95,50%
30 ngày	8,19 USDT	81,86%	40,93 USDT	409,28%

Phí giao dịch hai chiều của lệnh mẫu chỉ khoảng 0,90 đến 0,92 USDT, nên lệnh giữ vài tuần có thể tốn funding nhiều hơn cả khoản rủi ro ban đầu. Tính phí cho lệnh của bạn bằng công cụ tính phí giao dịch.

Hợp đồng vĩnh cửu có những rủi ro riêng nào?

Hợp đồng vĩnh cửu có ba rủi ro mà mua spot không có: bị thanh lý, funding cộng dồn khi giữ lâu, và bị tự động giảm đòn bẩy (ADL) lúc thị trường biến động mạnh.

• Thanh lý: khi lỗ ăn tới mức ký quỹ duy trì, vị thế bị đóng bắt buộc và mất ký quỹ của lệnh đó. Theo Wikipedia, hợp đồng vĩnh cửu crypto thường cho dùng đòn bẩy cao, nên khoảng cách tới thanh lý có thể rất ngắn.
• Funding cộng dồn: mỗi kỳ funding nhỏ, nhưng như bảng trên, 7 ngày ở 0,05%/8 giờ gần bằng toàn bộ ngân sách rủi ro.
• ADL: theo Wikipedia, cơ chế tự động giảm đòn bẩy buộc các trader đòn bẩy cao đang có lãi phải nhường một phần lợi nhuận khi biến động lớn, tức lệnh lãi của bạn có thể bị đóng ngoài ý muốn.

Một tình huống hay gặp ở năm đầu giao dịch hợp đồng vĩnh cửu: thua nhiều hơn thắng, vì vào lệnh do sợ lỡ cơ hội và giữ lệnh thua vì không chịu nhận sai. Quy tắc mỗi lệnh chỉ được mất tối đa 1% tài khoản ra đời để chặn đúng kiểu lỗi đó, và bảng đòn bẩy ở trên cho thấy vì sao nó vẫn đứng vững dù đòn bẩy là bao nhiêu. Câu chuyện đằng sau quy tắc này ở trang giới thiệu Rôn.

Trước lệnh hợp đồng vĩnh cửu đầu tiên cần kiểm gì?

Trước lệnh hợp đồng vĩnh cửu đầu tiên, kiểm năm việc theo thứ tự: giá cắt lỗ, khối lượng theo rủi ro, giá thanh lý so với cắt lỗ, funding hiện tại, và tổng phí.

1. Giá cắt lỗ: đặt theo cấu trúc giá (đáy, đỉnh, vùng hỗ trợ), không theo số tiền muốn mất.
2. Khối lượng: tính từ cắt lỗ và % rủi ro bằng công cụ tính khối lượng lệnh.
3. Giá thanh lý: phải nằm xa hơn cắt lỗ; kiểm bằng công cụ tính giá thanh lý và trên nền tảng bạn dùng, vì mỗi nơi có bậc ký quỹ riêng.
4. Funding: xem mức hiện tại trên dashboard nếu định giữ lệnh qua nhiều mốc funding.
5. Lãi lỗ dự kiến: nhập giá vào, giá ra và số lượng vào công cụ tính PnL và ROE để thấy số USDT thật thay vì chỉ nhìn ROE.

Dùng công cụ: xem funding trực tiếp và tính lệnh trước khi vào

Bảng funding trên trang này và trên dashboard dữ liệu cho biết lúc này bên nào đang trả bên nào trên hợp đồng vĩnh cửu BTC, ETH, SOL, BNB và XRP. Sau đó mở công cụ tính khối lượng lệnh 1%, nhập vốn, giá vào, cắt lỗ, đòn bẩy và phí: công cụ trả về khối lượng, ký quỹ, giá thanh lý ước tính và cảnh báo nếu thanh lý nằm trước cắt lỗ. Đây là bước nên làm trước mọi lệnh hợp đồng vĩnh cửu.

Nội dung chỉ để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư. Giao dịch phái sinh có rủi ro mất vốn.